شرح حدیث راس الجالوت

امام رضا علیه السلام در طول حیات پر برکت خویش، احتجاجات و مناظرات بسیاری با پیروان ادیان و فرقه های گوناگون داشته که همگی سرشار از معارف حقه شیعی و مطالب نغز کلامی هستند و همواره دستمایه ای گرانبها برای متکلمین شیعی محسوب شده اند .

از جمله این مناظرات، گفتگویی است که امام رضا علیه السلام با راس الجالوت (1) از عالمان یهود انجام داده است .

شایان ذکر است که امام رضا علیه السلام مناظرات متعددی با راس الجالوت داشته که چند مناظره را شیخ صدوق در التوحید و عیون اخبار الرضا علیه السلام نقل نموده است . ولی این مناظره در مناظره آن کتابها دیده نمی شود . در این مناظره، پس از آنکه امام رضا علیه السلام به سؤال راس الجالوت پاسخ داده، وی تسلیم حق گردیده و با گفتن شهادتین به دین مقدس اسلام گروید و بدین صورت تشیع خود را اعلام نموده است .

چند نفر از دانشمندان شیعی این حدیث را شرح کرده اند که قدیمی ترین آنها قاضی سعید قمی (متوفای 1104ق) است .

قاضی سعید در شرح خود ، پیرامون سند این حدیث چنین می گوید: «ثم ان فی الخبر الذی رواه اصحابنا و دار فی السنة اخواننا - رضوان الله علیهم - و اثبتوه فی دفاترهم من سؤال راس الجالوت ... و انی بعد ما نصفت السبعین وکنت فی عشر الاربعین اطلعت علی هذه الروایة » . (2)

میرزای قمی نیز در شرح خود بر این حدیث در مقدمه گوید: «فقد روی لی بعض اصحابنا . . عن الرضا علیه السلام روایة بحذف الاسناد وانها فی بعض الکتب ولم یحضره ولم یحضرنی اصله ایضا ... والروایة هی هذه والعهدة علی الراوی

منتشر شده در: مجله میراث حدیث شیعه، شماره 2

کتاب ها و تالیفات